ساعات پذیرش:

شنبه الی پنجشنبه 21:30 - 17:00

شماره های تماس:

021-88334778 - 09190903089

دسته بندی ها: اختلالات دوران کودکی

24 اسفند 1401 توسط مدیر سایت 0 دیدگاه

بررسی و معرفی اختلال اضطراب جدایی

اکثر کودکانی که از سلامت عاطفی و روانی برخوردار هستند، در زمان دوری از والدین، احساس اضطراب می کنند. اما بروز اختلال اضطراب جدایی موجب می شود که کودک در زمان جدایی از والدین، واکنش های منفی بسیار شدیدی از خود به نمایش بگذارد. در این موارد، واکنش های ناسالم کودک به جدایی – مانند گریه، عصبانیت، پرخاشگری یا چسبیدن به والد – موجب می شود که زندگی کودک تحت تاثیر منفی آن قرار گیرد. در این وضعیت، معمولا واکنش ها و حالات اضطرابی کودک با  تلاش های والدین بهبود پیدا نمی کند. علائم و نشانه های اختلال اضطراب جدایی ممکن است بین چند روز تا چند ماه به طول انجامیده و حتی تحصیل کودک را نیز با مشکل روبرو کند. همچنین این اختلال می تواند در زندگی و کار والدین نیز تاثیر گذاشته و موجب افت آن ها شود. در ادامه به بررسی اختلال اضطراب جدایی پرداخته و روش های درمان آن را مورد بررسی قرار خواهیم داد.

 

نشانه ها و علائم اختلال اضطراب جدایی

بسیاری از والدین این سوال را مطرح می کنند که چطور می توانیم بین اضطراب عادی کودک و حالات ناشی از اختلال اضطراب جدایی تفاوت قائل شویم؟ در این زمینه باید این نکته را مورد توجه قرار داد که مهم ترین وجه تمایز اضطراب جدایی عادی و اختلال اضطراب جدایی، از شدت علائم آن ناشی می شود. در مواردی که ترس، حالات اضطرابی و واکنش کودک به حدی شدید باشد که او را از فعالیت های عادی جدا و دور کند، احتمالا اختلال بروز پیدا کرده است.

به طور کلی، کودک مبتلا به اضطراب جدایی، علائم زیر را تجربه خواهد کرد:

  • چسبیدن به والد یا مراقب، در اکثر اوقات روز و در محیط های مختلف
  • ترس کودک از اینکه، حادثه ای ناگوار برای عزیزان و خویشاوندان بروز پیدا کند
  • ترس و اضطراب از اینکه، موضوعی پیش بینی نشده باعث جدایی او از عزیزانش شود
  • کودک از مدرسه رفتن امتناع می کند و نسبت به آن بی علاقه است
  • کودک تمایلی به خوابیدن ندارد(به دلیل ترس از جدایی یا کابوس هایی که با موضوع جدایی می بیند)
  • بروز بیماری های جسمی یا علائم فیزیکی(مانند سردرد یا مشکلات گوارشی)

 

اضطراب جدایی به چه علت بروز پیدا می کند؟

در اغلب موارد، اضطراب جدایی ریشه محیطی داشته و به این دلیل بروز پیدا می کند که کودک احساس ناامنی دارد. به همین دلیل، کودک از دنیای ناامنی که دارد، به والد خود پناه می برد و نمی خواهد حتی لحظه از او جدا شود. بنابراین، این اختلال ممکن است به دلایل مختلفی بروز پیدا کند که احتمالا با کمک متخصصان سلامت روان، قابل موشکافی و ریشه یابی خواهد بود. به صورت کلی، موارد زیر جزو رایج ترین علل بروز این اختلال اضطرابی به شمار می آيند:

  • برخورداری از سبک دلبستگی ناایمن
  • تغییر در محیط زندگی( مانند خانه جدید، مدرسه جدید و ..)
  • پدیده های که به کودک فشار روانی وارد می کنند(اختلاف والدین، طلاق، درگذشت یکی از عزیزان و …)
  • حساسیت بیش از حد والدین و محافظه کار بودن(اضطراب والدین به کودک منتقل می شود)

بروز اختلال در زنان و مردان

اختلال اضطراب جدایی در کودکان دختر و کودکان پسر به یک شکل بروز پیدا می کند. به این معنا که نمود این اختلال در هر دو جنس نسبتا یکسان می باشد. تنها در مواردی ممکن است کودکان دختر واکنش هایی نظیر جیغ زدن نشانه داده و کودکان پسر نیز رفتار های پرخاشگرانه از خود به نمایش بگذارند. به صورت کلی، بروز این اختلال در سنین کودکی به طور نسبی یکسان بوده و تفاوت محسوسی در این زمینه وجود نخواهد داشت. هنگامی که این اختلال در سنین کمتر از ۱۸ سالگی ظهور پیدا می کند، در دسته اختلالات اضطرابی دوران کودکی جای می گیرد. با این حال، ممکن است بزرگسالان نیز به دلایل متعددی، به اختلال اضطراب جدایی مبتلا شوند و نشانه هایی از این جنس را تجربه نمایند. در این زمینه، تجارب کودکی و سبک دلبستگی نیز می تواند تاثیر گذار باشد.

درمان اختلال اضطراب جدایی

روانپزشکان و متخصصان سلامت روان، برای درمان اضطراب جدایی، با توجه به وضعیت بیمار، از متدهای زیر استفاده می کنند:

دارو درمانی

در اغلب موارد، هیچ داروی خاصی برای کودکان مبتلا به اضطراب جدایی تجویز نخواهد شد. با این حال، بنابر صلاحدید پزشک – در صورت عود بیماری یا برای بیماران بزرگسالان – از دارو های ضد اضطراب و ضد افسردگی استفاده می شود.

روان درمانی

با توجه به محدودیت هایی که در زمینه درمان کودکان وجود دارد، سعی می شود تا با روش های مختلف روان درمانی، علائم اختلال کنترل گردد. در این زمینه می توان از درمان شناختی رفتاری یا درمان تعامل کودک-والد استفاده نمود. این روش ها کمک می کنند تا با تقویت شهامت کودک و ایجاد حس امنیت، علائم اضطرابی او را کاهش پیدا کند.

 

24 اسفند 1401 توسط منصور آگاهی 0 دیدگاه

بررسی و معرفی اختلال سکوت انتخابی

برخی از کودکان در خانه و در جمع خانواده، به خوبی صحبت می کنند؛ اما نمی توانند در محیط هایی مانند مدرسه، حرف بزنند. در این موارد، احتمالا کودک به اختلال سکوت انتخابی مبتلا شده است. این اختلال در دسته اختلالات اضطرابی جای گرفته و به عنوان لالی انتخابی نیز شناخته می شود. معمولا این اختلال زمانی مورد توجه قرار می گیرد که کودک به سن مدرسه رسیده و به تنهایی در محیط های اجتماعی حضور پیدا می کند. این کودکان ممکن است در زمان حضور در کلاس یا سایر محیط های اجتماعی، حتی کلمه ای صحبت نکنند. این حالات موجب می شود که کودک از لحاظ اجتماعی ضعف قابل توجهی پیدا کرده و در زندگی و تحصیل خود با مشکلاتی روبرو شود. در ادامه به بررسی اختلال لالی انتخابی پرداخته و شیوه های درمان آن را مورد معرفی قرار می دهیم.

 

علائم و نشانه های اختلال سکوت انتخابی

به طور کلی، رایج ترین و مهم ترین علائم سکوت انتخابی، شامل موارد زیر است:

  • کودک در خانه به خوبی صحبت می کند ولی در محیط های اجتماعی و در حضور افراد غریبه، صحبت نمی کند یا کم صحبت می کند
  • کودک در حضور افراد غریبه، نمی تواند با والدین خود صحبت کند
  • بروز مشکل در صحبت کردن با همکلاسی ها و همسالان
  • کودک در موقعیت های اجتماعی، منزوی و بسته به نظر می آيد
  • کودک به جای صحبت و تعامل، از حرکات سر و اشارات استفاده می کند

البته باید این نکته را نیز مدنظر داشته باشید که سکوت انتخابی به عنوان یک اختلال اضطرابی نسبتا نادر شناخته می شود. همچنین با توجه به ماهیتی که این اختلال دارد، می بایست تفاوت آن با اختلالات ارتباطی و اختلالات طیف اوتیسم مورد توجه قرار گیرد. در این اختلال، کودک تنها در برخی از موقعیت ها نمی تواند صحبت کند و از خود تعاملی نشان نمی دهد. در صورتی که هیچ مشکلی از لحاظ جسمانی وجود نداشته و به زبان نیز مسلط است.

علت بروز اختلال سکوت انتخابی

به صورت کلی، عوامل مختلفی می توانند به بروز اختلال سکوت انتخابی منجر شوند. اما در اغلب موارد، اضطراب اجتماعی در بروز این اختلال نقش مهمی را ایفا می کند. در اصل، کودک به دلیل اضطراب شدید و ترسی که از حضور در موقعیت های اجتماعی دارد، قادر به صحبت کردن نخواهد بود. این مشکل می تواند از عوامل زیر نشات بگیرد:

عوامل ژنتیکی

مادر این کودکان اغلب با اختلالاتی نظیر افسردگی، اضطراب یا وابستگی دست و پنجه نرم می کنند.

تعاملات والدین

برخی از تعاملات و رفتار های والدین مانند محافظه کار بودن، سخت گیری و حساسیت بیش از حد بر روی رفتار و گفتار کودک، می تواند به بروز سکوت گزینشی منجر گردد.

 

بروز اختلال در زنان و مردان

اختلال سکوت گزینشی در زنان شیوع بیشتری داشته و به صورت کلی، کودکان دختر بیش از کودکان پسر با این اختلال درگیر می شوند. همچنین در عمده موارد این اختلال در سنین ۴ الی ۸ سالگی بروز پیدا می کند و ممکن است تا بزرگسالی نیز به طول بینجامد. در پژوهش های انجام شده این نتیجه به دست آمده که سکوت گزینشی در کودکان پسر و کودکان دختر با علائمی یکسان بروز پیدا کرده و از این جنبه تفاوت محسوسی مشاهده نشده است.

درمان اختلال سکوت انتخابی

همان طور که اختلال سکوت گزینشی به دلایل مختلفی بروز پیدا می کند، برای درمان آن نیز می بایست از شیوه های گوناگون و متناسب با هر فرد استفاده کرد. به طور کلی، رایج ترین روش های درمان سکوت انتخابی، به شرح زیر است:

دارو درمانی

در اغلب موارد، برای درمان اختلال سکوت گزینشی از دارو استفاده نمی شود و دارو درمانی تنها در مواردی به کار گرفته می شود که کودک به روان درمانی پاسخ مثبت نشان ندهد. در این موارد، می توان با صلاحدید روانپزشک، از دارو های ضد اضطراب  برای درمان کودک و کنترل علائم، استفاده نمود.

روان درمانی

رفتار درمانی و درمان شناختی رفتاری جزو موثر ترین متدهای روان درمانی به شمار می آیند که برای درمان این اختلال به کار گرفته می شوند. در این روش ها، با استفاده از تکنیک های مختلف به کودک آموخته می شود که به شیوه ای موثر تر اضطراب خود را مدیریت کند. بدین ترتیب، علائم اختلال کاهش پیدا کرده و اضطراب کودک، مانع گفتار و تعامل او نخواهد شد.